W aglomeracji poznańskiej w ostatnich latach dochodzi do znaczących przekształceń funkcjonalno-przestrzennych. Główne trendy to:

• zmniejszanie się liczby ludności Poznania na rzecz terenów podmiejskich, dynamiczny rozwój demograficzny gmin,

• silny rozwój budownictwa mieszkaniowego w gminach podmiejskich, nie koordynowany przez szczebel planowania regionalnego,

• dynamiczne zmiany w środowisku pod wpływem antropopresji, prowadzące do zaniku powierzchni biologicznie czynnych i lokalizacji zabudowy przy terenach cennych przyrodniczo,

• dekoncentracja niektórych funkcji miasta, w tym produkcyjnych, handlowych i logistycznych, na obszary podmiejskie,

• wzrost liczby miejsc pracy poza miastem, zarówno w sferze produkcyjnej, jak i usługowej,

• rozwój zjawiska migracji wahadłowych między miejscem pracy, zamieszkania i usług, nie tylko z obszaru podmiejskiego do Poznania, ale także z miasta do sąsiednich gmin,

• drogowy chaos komunikacyjny, uniemożliwiający sprawne podróżowanie w obrębie aglomeracji,

• rosnące dochody gmin podmiejskich z tytułu podatków, utrata dochodów przez miasto centralne w związku z osiedlaniem się mieszkańców (podatników) i podmiotów gospodarczych poza jego granicami,

• brak korelacji pomiędzy miejscami korzystania z usług a miejscami zamieszkania i płacenia podatków – finansowanie przez miasto centralne placówek usługowych i infrastruktury o znaczeniu ponadlokalnym.

Aglomeracja poznańska na początku XXI w. rozwija się zgodnie z trendami rozwoju miast zachodnioeuropejskich. Są to trendy z przełomu lat 60. i 70. XX w. Wtedy na zachodzie Europy tworzyła się klasa średnia. Gwałtowny rozwój motoryzacji stał się impulsem dla intensywnej suburbanizacji. Słabły potencjały miast centralnych, wyludnieniu i degradacji ulegały ich śródmieścia i dzielnice blokowe. Bogaciły się gminy podmiejskie, które oferowały tańsze tereny inwestycyjne i zyskiwały nowych podatników. Oferta inwestycyjna skierowana była nie tyle do miejscowych, ile przede wszystkim do nowo przybyłych, zamożniejszych mieszkańców. W zamian jednak przedstawiali oni władzom lokalnym swoje coraz większe oczekiwania w zakresie rozbudowy infrastruktury technicznej i społecznej. Mimo znacznych przychodów generowane w ten sposób wydatki doprowadziły do zadłużenia wielu gmin. Ratując je przed upadłością, państwa zachodnie zmuszone zostały do przeprowadzenia reform metropolitalnych (zob. T. Kaczmarek, 2005).